Văn kiện Đại hội XIV của Đảng năm 2026 đưa ra quan điểm chỉ đạo: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; tự chủ chiến lược, đổi mới mô hình phát triển, lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng đặt ra những nhiệm vụ mới: không chỉ ngăn chặn, xử lý thông tin xấu, độc mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, xây dựng niềm tin xã hội, đấu tranh có hiệu quả với các luận điệu xuyên tạc, chống phá.
Hiện nay, việc sử dụng mạng xã hội tại Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ, với tỷ lệ người dùng internet và mạng xã hội đạt mức cao. Người dân Việt Nam, từ thanh thiếu niên đến người lớn, sử dụng mạng xã hội hàng ngày để giao tiếp, học tập, giải trí và cập nhật tin tức. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, Internet, mạng xã hội đang là phương tiện truyền thông phổ biến được nhiều người ưa thích và sử dụng. Mạng xã hội đã góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền, triển khai đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước và có ảnh hưởng sâu rộng tới đời sống chính trị. Tuy nhiên, không gian mạng cũng là mặt trận mà các thế lực thù địch lợi dụng để tuyên truyền xuyên tạc, gieo rắc các quan điểm sai trái, thù địch nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước. Do đó, cùng với quá trình chuyển đổi số, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần phải có sự điều chỉnh, thích ứng mạnh mẽ.
Các thế lực thù địch sử dụng mạng lưới internet để đăng bài, thông tin chống phá cách mạng Việt Nam.
Hiện nay Bộ Công an đã phát hiện, xử lý hơn hàng nghìn bài viết, video clip xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên không gian mạng. Các đối tượng thù địch sử dụng các nền tảng như Facebook, YouTube, Twitter, TikTok để tán phát quan điểm sai trái với tốc độ lan truyền mạnh, trong đó có nhiều thông tin chống phá tập trung vào việc xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Các đối tượng xuyên tạc Điều 4 Hiến pháp 2013 và phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, các cấp, ngành đã xác định rõ đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Hiện nay cả nước đã thành lập hơn 11.000 tổ chức bộ phận giúp việc Ban Chỉ đạo 35 các cấp, với trên 97.000 thành viên, trong đó có lực lượng chuyên trách đấu tranh trên không gian mạng. Bộ Quốc phòng đã xây dựng Lực lượng 47 với hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ am hiểu công nghệ, thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phản bác trên không gian mạng. Lực lượng công an cũng xây dựng lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng Đảng. Nhiều địa phương, cơ quan, đoàn thể đã chủ động thành lập các đội ngũ dư luận viên, tổ tuyên truyền viên trên mạng xã hội. Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng đã đạt được nhiều kết quả tích cực, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất lớn, khi không gian mạng ngày càng phức tạp, thông tin xấu độc gia tăng, lực lượng đấu tranh còn thiếu hụt về kỹ năng số, công nghệ. Việc nâng cao khả năng tự miễn dịch tư tưởng trong cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân, cùng với hoàn thiện công nghệ, pháp luật là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Vì vậy, yêu cầu đặt ra với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng như sau:
Đổi mới tư duy, nhận thức về bảo vệ nền tảng tư tưởng trong môi trường số:
Trước sự bùng nổ của công nghệ số và mạng xã hội, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn là nhiệm vụ nội bộ khép kín mà đã trở thành cuộc chiến công khai, rộng khắp, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và đông đảo cán bộ, đảng viên, nhân dân.
Chuyển đổi số đang làm thay đổi cách thức tiếp cận thông tin, cách thức tác động vào tư tưởng, tình cảm, niềm tin của con người. Vì vậy, đòi hỏi các cơ quan, lực lượng làm công tác tư tưởng phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, nhận thức, xác định không gian mạng là mặt trận chính yếu, là không gian sinh tồn của cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng.
Cán bộ, đảng viên, đặc biệt là đội ngũ làm công tác chính trị, tư tưởng cần nhận thức rõ: bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ phòng ngự, chống lại các luận điệu xuyên tạc, mà còn là nhiệm vụ chủ động chiếm lĩnh, dẫn dắt dư luận xã hội trên không gian mạng. Đây là bước chuyển quan trọng, mang tính tất yếu, phù hợp với xu thế của chuyển đổi số.
Cần xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực số, bản lĩnh chính trị vững vàng:
Trong bối cảnh chuyển đổi số, đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng cần phải có hai yếu tố then chốt: bản lĩnh chính trị vững vàng và năng lực công nghệ số tốt.
Bản lĩnh chính trị giúp cán bộ không bị dao động trước các luận điệu xuyên tạc, không bị cuốn vào các xu hướng lệch lạc trên mạng xã hội.
Năng lực số giúp họ làm chủ các công cụ công nghệ, phân tích dữ liệu, phát hiện sớm các xu hướng tư tưởng lệch chuẩn, kịp thời đề xuất các giải pháp đấu tranh hiệu quả.
Chính vì vậy, yêu cầu cấp bách đặt ra là cần có chương trình đào tạo riêng biệt dành cho đội ngũ cán bộ làm công tác này, trong đó trang bị kiến thức về truyền thông số, kỹ năng tác chiến trên mạng, công nghệ Big Data, AI, và cả kỹ năng phản biện tư tưởng trên môi trường mạng xã hội.
Cần xây dựng hạ tầng số đồng bộ, hiện đại cho công tác bảo vệ tư tưởng:
Hiện nay, các thế lực thù địch sử dụng các công nghệ tiên tiến, từ AI, Deepfake, các bot tự động, đến các hệ thống phân tích big data để thao túng dư luận trên không gian mạng. Trong khi đó, hạ tầng kỹ thuật phục vụ cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng ở nước ta vẫn còn hạn chế, thiếu đồng bộ.
Do đó, đặt ra yêu cầu phải xây dựng các trung tâm tác chiến tư tưởng số ở các cấp, được trang bị các phần mềm giám sát mạng xã hội, hệ thống phân tích xu hướng dư luận, công cụ phản ứng nhanh.
Cùng với đó, cần phát triển các nền tảng số chính thống của Đảng, Nhà nước có sức hút, tích hợp các công nghệ truyền thông hiện đại, để lan tỏa mạnh mẽ các giá trị cách mạng trên không gian mạng.
Cần đổi mới nội dung, phương thức đấu tranh tư tưởng trên không gian mạng
Trên không gian mạng, người dùng, đặc biệt là giới trẻ, ưa chuộng các nội dung ngắn gọn, sinh động, dễ tiếp cận. Do đó, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần chuyển từ cách tuyên truyền truyền thống (dài dòng, nặng lý luận) sang cách thức mới:
Sử dụng video ngắn, đồ họa thông tin, meme, podcast để truyền tải thông điệp. Tận dụng người ảnh hưởng (KOLs), TikTokers, YouTubers yêu nước để lan tỏa nội dung tích cực. Đẩy mạnh các trận đánh dư luận có tổ chức trên mạng, phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng như Ban chỉ đạo 35, Bộ Công an, các hội đoàn. Đặc biệt, công tác phản bác phải mang tính phản biện mạnh mẽ, sắc bén, có dẫn chứng, lập luận chặt chẽ, sử dụng ngôn ngữ gần gũi, hiện đại để thuyết phục người dùng mạng, đặc biệt là thế hệ Z.
Các thành viên, câu lạc bộ “Mạch nguồn” đã đạt được nhiều thành tích cao tại các cuộc thi bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, huy động sức mạnh toàn dân
Trong môi trường mạng, mọi cá nhân đều là “chiến sĩ”, mọi tài khoản đều là “đồn lũy” trong cuộc đấu tranh bảo vệ tư tưởng. Do đó, yêu cầu mới đặt ra là phải huy động được sức mạnh tổng hợp. Phối hợp giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng. Khuyến khích các tổ chức chính trị - xã hội, các hội nghề nghiệp, các cộng đồng mạng cùng tham gia lan tỏa thông tin chính thống. Xây dựng các lực lượng dư luận viên số, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi công nghệ, tinh thông lý luận, để chủ động đấu tranh trên không gian mạng.
Bài: Khoa Lý luận chính trị và khoa học xã hội nhân văn